Koewacht - Overslag - Zuiddorpe. Koewacht . Koewacht is een betrekkelijk jong dorp. De plaats wordt genoemd in een stuk uit 1590 waarin wordt opgemerkt: "er moet haast gemaakt worden met het fort Masereels, anders genoemd de Koewagt". In de zeventiende eeuw komt Koewacht nog niet op de landkaarten voor; dit is pas in 1739 het geval op een kaart van W.T. Hattinga. Wel is er een kaart die de toestand aangeeft van na de Vrede van Munster in 1648 waarop de plaats Koyewert voorkomt, wat zoveel als Koeiewaard kan betekenen. Dus het toponiem Koewacht kan inhouden: een waard is een laaggelegen land aan een rivier waarop koeien kunnen grazen. Nadat deze waard door inpoldering was verdwenen werd er in de loop der tijd, in de volksmond, niet meer gesproken van Koewaard maar van Koewacht. . Overslag. . Overslag is zeer oud. De oudste gegevens in de archieven dateren van 780. Het was een welvarend dorp van vissers en kooplieden. Het dorp lag toen aan het water, een zeearm van de Honte. Op de plaats waar nu de grens loopt, stichtte men een handelspost waar de goederen uit de schepen werden overgeladen in kleinere vaartuigen die verder het binnenland invoeren. De goederen werden overgeslagen met een hijskraan, zoals ook het sprekend wapen van deze voormalige gemeente laat zien. De naam van het dorp ligt dus voor de hand: Overslag . Zuiddorpe. 
Het wapen illustreert de legende van Joost van Gistelle (1446-1525): Heer van Maelstede, Moere, Axel en Hulst, erfschout van de Vier Ambachten en ridder in dienst van Hertog Karel de Stoute. Op 15 september 1481 vertrok de grote reiziger van Zuiddorpe, in gezelschap van kapelaan Jan (van) Quisthout, over land naar Egypte, Perzië, het Heilige Land en andere verre oostelijke landen. Vier jaar later, op 23 juni 1485, bood hij op zijn kasteel een maaltijd aan "tot zinne blide willecomme". Tussen de bladen van zijn dagboek bracht hij enkele zaadjes van de boekweitplant mee, waarvan de uitvoer streng verboden was. Hij kweekte de eerste plantjes in zijn tuin te Zuiddorpe, vandaar de boekweitbloempjes in dit voormalige gemeentewapen..Oorspronkelijk heette de nederzetting Moere (1236). Deze naam duidt op de bovenste kleilaag die moest worden weggehaald, zodat men het veen kon steken dat brandstof en veel zout opleverde. Later komen ook nog de namen Nieuwerkerke en Sudorp voor. De huidige naam Zuiddorpe bestaat nog niet zolang. De naam is ontleed aan feit dat het dorp ten zuiden van de Stad Axel ligt.. . . . . Bronnen: Hoge Raad van Adel te 's-Gravenhage / Over den Vier Ambachten (Uitg. Drukkerij Duerinck bv, Kloosterzande) / Zeeuwse Plaatsnamen ( Uitg. ADZ Vlissingen) Archief: Stad Axel en Dingeman de Koning . . . . . . . . . . |
|
